Günümüz dijital dünyasında SEO (arama motoru optimizasyonu) bir dijital pazarlama uygulaması olarak kabul edebiliriz. SEO bir web sitesi hakkında arama motorları için yapılan tüm iyileştirme çalışmaları olarak tanımlayabiliriz.

Bu noktada, SEO uygulamalarının çalışmalarını doğrudan etkileyen bir diğer önemli unsur da web sitelerinin yapısıdır. Web siteleri gün geçtikçe daha dinamik ve daha etkileşimli bir hal almaktadır. Bu dönüşümde etkili olan bir noktada JavaScript programlama dilinin rolü büyüktür. Ama kullanıcı deneyimini geliştiren bu güçlü teknoloji doğru kullanılmadığında SEO açısından ciddi sorunlara yol açabilmektedir. Peki, JavaScript SEO neden bu kadar önemlidir?

JavaScript Nedir?

JavaScript, web geliştirme dünyasında geniş çapta kullanılan yerel olarak çalışan bir web bir programlama dilidir.

Web sitelerinin kullanıcılar ile iletişim kurmasını sağlar. Web sitelerinin dinamik hale gelmesinden oyunları çalıştırmaya kadar birçok amaç için kullanılan JavaScript web sayfalarına yerleştirilebilen ve web tarayıcıları tarafından çalıştırılabilen hafif, yorumlanmış veya anında derlenen bir programlama dili olduğu için bir betik dili olarak da adlandırılabilir.

JavaScript, web sayfalarını canlandırmak için kullanılmaktadır. Örneğin, bildirimler göndermek, web sitelerini kişiselleştirmek, içerik güncellemelerini otomatik olarak almak veya bir sayfanın sonuna yaklaştığınızda yeni içerik yüklemek için kullanılabilir.

Arama Motorları JavaScript'i Nasıl İşler?

Arama motorları, özellikle Google, son yıllarda JavaScript‘in kullanılmasında oldukça ilerlemiştir. JavaScript’in arama motorları tarafından nasıl işlendiğini anlamak için, bu sürecin temel aşamalarını bilmeliyiz. 

Temel olarak 4 aşama bulunur. Bunlar; Sayfa tarayıcı aşaması, ilk indeksleme aşaması, javascript işleme aşaması ve ikincil indeksleme aşamasıdır. Sayfa Tarayıcı Aşaması (Crawling): Arama motoru botları, web sayfalarını taramaya başlar. Tarama başlangıcında, botlar sadece HTML içeriğine ulaşır. Diğer aşama ise İlk İndeksleme Aşamasıdır burda da sayfa tarandıktan sonra, ilk indeksleme aşamasına gelir. Bu aşamada, sayfanın statik içeriği indekslenmiş olur. Sonrasında ise JavaScript İşleme Aşaması gelir. Burada sayfanın JavaScript kodu, bir tarayıcıda olduğu gibi, bir “headless browser” (başsız tarayıcı) içinde çalıştırılır. Bu aşama sayfanın etkin içeriğini oluşturmak için gereklidir. Headless browser, arayüzü olmayan ama sayfanın nasıl göründüğü ve davrandığı hakkında bilgi toplayan bir tarayıcı aracıdır. İkincil İndeksleme Aşaması: JavaScript işlendikten ve etkin içerik oluşturulduktan sonra, bu etkin içerik ikincil indeksleme aşamasında indekslenmiş olur. Sonuç olarak JavaScript tarafından oluşturulan içerik, arama sonuçlarında görülebilir hale gelmiş olur.

Bu konuda bazı önemli noktalar bulunmaktadır:

Performans: JavaScript işlemesi, CPU yoğun bir işlemdir. Bu, web sitenizin JavaScript’ini işlerken arama motorlarının kaynaklarını aşırı kullanabileceği anlamına gelir. Bu nedenle, aşırıya kaçmadan JavaScript kullanmak önemlidir.

Başarısızlık Riski: Eğer JavaScript kodunda hatalar varsa, dinamik içerik oluşturma süreci başarısız olabilir. Bu, durum içeriğin indekslenmemesi anlamına gelir.

Gecikme: JavaScript’in işlenmesi zaman alabilir, bu da içeriğin indekslenmesinde gecikmelere neden olabilir.

Lazy Loading: JavaScript ile “lazy loading” (gerektiğinde yükleme) teknolojisi kullanılarak yüklenen içerik, arama motorları tarafından göz ardı edilme ihtimali yüksek içeriklerdir. Ama, Google gibi bazı arama motorları bu tür içerikleri işlemek için yönergeler ve araçlar sunmaktadır.

JavaScript ve SEO İlişkisi

JavaScript SEO, JavaScript ile oluşturulan sitelerin veya uygulamaların arama motorları tarafından iyi bir şekilde dizine eklenmesini ve sıralanmasını sağlamak için atılan tüm adımları kapsamaktadır. Günümüzde çok fazla içerik JavaScript ile oluşturulduğundan, arama motorlarının içeriği nasıl gördüğünü ve nasıl çalıştığını bilmek önemli hale gelmiştir.

Javascript SEO çalışmaları, teknik bir optimizasyon stratejisidir ve direkt olarak yazılım dilinin kullanımına ve web sitesinin yazılımsal tabanına odaklanmaktadır. Kullanıcılara sunulan içeriklerin özellikleri yerine web sitesini oluşturan yazılımsal faktörlerin arama motorlarının beklentilerine uygun şekilde geliştirilmesini ve düzenlenmesini içerir. Javascript SEO çalışmalarının gerçekleştirilmemesi veya hatalı şekilde gerçekleştirilmesi, markaların ve işletmelerin web sitelerinde ve uygulamalarında bekledikleri organik ziyaretçi trafiğini ve etkileşimi elde edememelerine neden olabilir. Dijital çağda JavaScript tabanlı web sitelerinin uygun şekilde optimize edilmesi rekabet faktörü ve ziyaretçi elde edilmesi için son derece önemlidir.

JavaScript SEO Sorunları Nasıl Test Edilir ve Giderilir

JavaScript, web sitelerinde kullanılırken SEO tarafında bazı sorunlara yol açabilir. Bu sorunlar özellikle içeriklerin geç yüklenmesi veya meta etiketlerinin sonradan eklenmesi, arama motorlarında sayfanızın tam olarak görünmemesine neden olmaktadır.

Google Search Console’daki URL denetleme aracı ile bu sorunları test edebilir ve mobil uyumluluk testi kullanılabilir. Daha kapsamlı analizler için de Screaming Frog gibi toolları da tercih edebilirsiniz.

Test edilen sorunların çözümünde önemli noktalardan biri de, server-side rendering (SSR) veya pre-rendering ile botlara hazır HTML sunulmasıdır. Bunun dışında önemli içeriklerin mutlaka HTML’de bulunması, lazy loading’in doğru yapılandırılması ve JavaScript dosyalarının optimize edilmesi SEO performansının test edilmiş sorunlarınının büyük ölçüde çözülmesine yardımcı olur.

JavaScript SEO İpuçları

1. Pre-rendering(ön işleme), Arama motorlarının içeriği daha kolay anlayabilmesi için JavaScript kodu sunucu tarafında render edilmelidir. 

2. Progressive Web Apps (İleri Web Uygulaması), PWA arama motorları tarafından daha yüksek sırada gösterilebilir. Aynı zamanda kullanıcı deneyimini de iyileştirebilir.

3. Accelerated Mobile Pages(AMP), mobil cihazlar için iyileştirilmiş hızlı web sayfaları oluşumunda AMP yer alır.

4. JavaScript frameworkleri, SEO dostu web siteleri oluşumunda yardımcı olabilecek popüler JavaScrip frameworkleri, React, Angular ve Vue gibi yazılım iskeletleridir.

5.  Content Delivery Network(İçerik Dağıtım Ağı), Bir web sitesi dosyalarının dünya genelindeki sunuculara dağıtarak sayfa yükleme hızı CDN ile yükseltilebilir.

JavaScript SEO İçin Kullanılabilecek Araçlar

• Google Search Console: Tarama ve dizinleme sorunlarını görüntülemek için kullanılabilir.

• Google Mobile-Friendly Test: Sayfanın mobil uyumluluğunu test etmek için kullanılabilir.

• Google Rich Results Test: Yapılandırılmış verileri test etmek için kullanılabilir.

• Screaming Frog SEO Spider: JavaScript render analizi için kullanılabilir.

• Rendertron / Puppeteer: JavaScript render testleri için kullanılabilir.

Google JavaScript'i Nasıl Yönetiyor?

Google, JavaScript’i anlayabilmek için önce sayfanın HTML’ini tarayıp, ardından JavaScript’i çalıştırarak içeriği render eder. Ama bu işlem her zaman anlık gerçekleşmeyebilir. Bazı zamanlarda JavaScript’in işlenmesi bir sonraki aşamaya bırakılabilir ve bu da içeriklerin geç görünmesine yol açmaktadır.

Bu sebeple de JavaScript ile yüklenen içerikler, meta etiketler ve yönlendirmeler bazı zamanlarda Google tarafından tam olarak anlaşılmayabilir. Google her ne kadar gelişmiş bir render sistemi kullanıyor olsa da,  bu noktada senin için SEO açısından önemli içeriklerin HTML’de hazır bulundurmak güvenli tercihlerden biridir.

Sonuç

JavaScript SEO web siteleri için önemli bir yerdedir. Bu yazımızda sizlere, JavaScript SEO ilişkisini, arama motorlarında JavaScript’in yerini, ve JavaScript SEO için kullanılan araçlardan bahsettik. Yazımızda paylaştığımız ipuçları ve araçlarla sizlerde sitenizin sorunlarına kolayca çözüm yolları bulabilirsiniz.

Unutmayın ki JavaScript SEO sürekli gelişen bir alandır. Bu sebeple, güncel trendleri takip edip stratejileri de düzenli olarak güncellemek önemli bir noktadır.